انواع قرارداد کار در قانون کار ایران؛ کدام قرارداد برای شما مناسب است؟
ماده ۷ قانون کار، قرارداد کار را «قرارداد کتبی یا شفاهی» تعریف میکند که به موجب آن کارگر در قبال دریافت حقالسعی، کاری را برای مدت موقت یا غیرموقت برای کارفرما انجام میدهد. اما در عمل، انتخاب قالب قرارداد — دائم، موقت، کار معین یا دوره آزمایشی — تعیین میکند که پایان همکاری، تمدید و مزایای پایان کار چگونه رقم بخورد.
قرارداد دائم (غیرموقت)
در کارهایی که طبیعت آنها جنبه مستمر دارد، اگر در قرارداد مدتی ذکر نشود، قرارداد دائم تلقی میشود. مهمترین ویژگی قرارداد دائم، امنیت شغلی بالاست: خاتمه آن از سوی کارفرما تنها در چارچوبهای مشخص قانونی ممکن است و اخراج بدون دلیل موجه در هیئتهای تشخیص و حل اختلاف رد میشود.
قرارداد موقت (مدت معین)
رایجترین قالب قرارداد در بازار کار امروز، قرارداد موقت است — معمولاً یکساله. با پایان مدت، قرارداد خاتمه مییابد و ادامه همکاری نیازمند تمدید یا انعقاد قرارداد جدید است. نکته مهم اینکه تکرار متوالی قرارداد موقت، آن را به قرارداد دائم تبدیل نمیکند، اما همه مزایای قانونی از جمله سنوات و عیدی در قراردادهای موقت نیز برقرار است.
کارفرمایان باید بدانند که در قرارداد موقت، فسخ یکطرفه پیش از پایان مدت (بدون توافق یا شرط فسخ) میتواند به پرداخت حقوق باقیمانده مدت قرارداد منجر شود.
قرارداد کار معین و دوره آزمایشی
قرارداد کار معین برای انجام یک پروژه یا کار مشخص بسته میشود و با تحویل کار خاتمه مییابد؛ قالبی مناسب برای کارهای پروژهای. دوره آزمایشی نیز باید صراحتاً در قرارداد قید شود: حداکثر یک ماه برای کارگران ساده و حداکثر سه ماه برای کارهای تخصصی. در طول دوره آزمایشی هر یک از طرفین میتواند رابطه کار را قطع کند، اما اگر کارفرما قطعکننده باشد، باید حقوق تمام دوره آزمایشی را بپردازد.
چه بندهایی حتماً باید در قرارداد باشد؟
فارغ از نوع قرارداد، ماده ۱۰ قانون کار درج این موارد را الزامی میداند:
- مشخصات دقیق طرفین
- نوع کار یا حرفه یا وظیفهای که کارگر باید انجام دهد
- حقوق یا مزد مبنا و لواحق آن
- ساعات کار، تعطیلات و مرخصیها
- محل انجام کار
- تاریخ انعقاد و مدت قرارداد (در قراردادهای موقت)
سرویس تولید قرارداد کاریار همه این الزامات را در قالبهای استاندارد و بهروز اعمال میکند تا قراردادی تنظیم کنید که در اداره کار قابل دفاع باشد.
